Obsidiyen
Mineral değil, volkanik cam. Kesme kenarı çelikten keskin olabilir.
Taşın kimliği
| Mineral grubu | Mineral değil — volkanik cam |
|---|---|
| Sertlik (Mohs) | 5 – 5,5 |
| Renk | Siyah; kar taneli, gökkuşağı ve altın parıltılı çeşitleri |
| Başlıca kaynaklar | Türkiye, Meksika, ABD, İzlanda, Ermenistan |
Nedir, nasıl oluşur
Obsidiyen, silisçe zengin lavın kristalleşmeye vakit bulamadan hızla soğumasıyla oluşur. Düzenli kristal yapısı olmadığı için teknik olarak mineral değil, doğal bir camdır.
Kırıldığında konkoidal yani midye kabuğu biçimli, ustura gibi keskin kenarlar verir. Bu kenar moleküler ölçekte cerrahi çelikten daha incedir; deneysel bazı cerrahi bıçaklar obsidiyenden yapılır.
Türkiye obsidiyen tarihinde merkezî bir yere sahiptir. Kapadokya ve Doğu Anadolu obsidiyeni Neolitik dönemde Yakın Doğu'nun her yerine ticaretle dağılmıştır; arkeologlar bu ticaret ağlarını taşın kimyasal parmak iziyle haritalayabiliyor.
Geleneksel anlatılar ve inanışlar
Aztek kültüründe hem alet hem ayin nesnesiydi; tezcatlipoca adı "tüten ayna" anlamına gelir ve cilalı obsidiyen aynalara işaret eder.
Antik Anadolu'da ayna olarak kullanılmıştır — Çatalhöyük kazılarında obsidiyen aynalar bulunmuştur.
Halk inanışında koruma ve gerçeği görme temalarıyla ilişkilendirilir.
Bu sayfadaki geleneksel anlatılar kültürel ve tarihsel bilgi olarak aktarılmıştır. Doğal taşların herhangi bir hastalığı önlediğine, iyileştirdiğine veya tedavi ettiğine dair bilimsel bir kanıt yoktur; bu içerik tıbbi tavsiye değildir. Sağlıkla ilgili konularda hekiminize başvurun.
Bakımı
- Cam olduğu için kırılgandır; darbeden koru.
- Kenarları keskin olabilir, işlenmemiş parçalara dikkat et.
- Sabunlu ılık su ve yumuşak bez yeterlidir.